Datum: 30 september 2026
In de beantwoording van Kamervragen over de Miljoenennota 2027 heeft het kabinet de actuele alcoholaccijnzen in Nederland, België, Duitsland en Luxemburg naast elkaar gezet. Voor gedistilleerde dranken laat het overzicht zien dat de accijnstarieven in de ons omringende landen aanzienlijk verschillen.
Nederland heft momenteel een accijns van € 1.827,00 per hectoliter zuivere alcohol op sterke drank. In België ligt dit tarief met € 2.992,79 aanzienlijk hoger. Duitsland kent daarentegen een lager tarief van € 1.303,00, terwijl Luxemburg met € 1.123,10 per hectoliter zuivere alcohol het laagste tarief van de vier landen hanteert.
De cijfers zijn relevant in het licht van de voortdurende discussie over de Nederlandse alcoholaccijns en de concurrentiepositie van Nederlandse producenten en distributeurs. Het door het kabinet gepubliceerde overzicht laat zien dat Nederland zich met zijn accijnsniveau tussen België enerzijds en Duitsland en Luxemburg anderzijds bevindt.
Het overzicht zegt overigens niets over de gevolgen van deze verschillen voor grensinkopen, import- en exportstromen of de markt voor gedistilleerde dranken.
Met de introductie van een jaarlijkse indexatie van de alcoholaccijns kiest het kabinet voor een structurele verhoging van de accijns in lijn met de inflatie. Volgens het kabinet dient deze maatregel zowel een gezondheidsdoel als een budgettair doel.
Op dit moment worden de accijnstarieven op alcohol niet automatisch aangepast, waardoor de reële belastingdruk in de loop der tijd afneemt. Volgens het kabinet wordt alcohol hierdoor relatief goedkoper, wat kan bijdragen aan een hogere consumptie. Door de accijns jaarlijks te koppelen aan de inflatie moet de ontmoedigende werking van de accijns behouden blijven.
Het kabinet verwacht dat de indexering op termijn circa € 129 miljoen per jaar zal opleveren. Bij deze raming is al rekening gehouden met gedragseffecten, zoals een afname van de consumptie, grensaankopen en andere uitwijkmogelijkheden.
De Raad van State heeft daarbij opgemerkt dat deze twee doelen gedeeltelijk met elkaar op gespannen voet kunnen staan. Een hogere opbrengst kan erop wijzen dat de consumptie minder daalt dan verwacht, terwijl een sterke daling van de consumptie juist leidt tot lagere belastinginkomsten. Ook wijst de Raad op ervaringen bij onder meer tabaksaccijns, waar gedragseffecten en grensaankopen een grotere invloed hadden dan vooraf geraamd. Het kabinet stelt echter dat in de berekeningen al een standaard gedragseffect van 20 procent is meegenomen en acht de geraamde opbrengst daarom realistisch.
Naar aanleiding van de Macro Economische Verkenning 2027 zijn aan het Centraal Planbureau (CPB) verschillende vragen gesteld over de gevolgen van wijzigingen in de alcoholaccijns.
Volgens het CPB werkt een verhoging van de alcoholaccijns via een hogere inflatie door in de koopkracht. Een hogere alcoholaccijns leidt daarmee volgens het CPB over de hele linie tot een koopkrachtverslechtering. In de koopkrachtraming wordt daarbij geen rekening gehouden met verschillen in de uitgaven aan alcohol tussen huishoudens.
Ook werd het CPB gevraagd naar de gevolgen van een wijziging van de alcoholaccijns voor de werkgelegenheid in de horeca en de import van alcoholhoudende dranken. Deze effecten heeft het CPB niet berekend. Het instituut maakt geen analyses van de effecten van afzonderlijke beleidsmaatregelen op specifieke bedrijfstakken of op de import van specifieke productgroepen.
Uit onderzoek van EFMI Business School blijkt dat prijs het belangrijkste motief voor grensshoppen is. Niet het algemene prijsniveau, maar de prijs van specifieke producten zet consumenten ertoe aan boodschappen over de grens te doen. Zoals bijvoorbeeld alcoholhoudende en alcoholvrije dranken, waarop Nederland relatief hoge heffingen en accijnzen toepast.
Het voornemen van de Nederlandse regering, om in 2030 een suikertaks in te voeren, baart de voedingssector dan ook zorgen. Die voorgenomen suikerbelasting dreigt bepaalde boodschappen 10 tot 20% duurder te maken. Naast hogere prijzen in Nederland, zal dat ook een verdere verschuiving van bestedingen naar het buitenland veroorzaken, vreest FNLI.
Bronnen:
Deel dit artikel
